Chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của người lao động và doanh nghiệp. Những thay đổi trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024 mang lại nhiều quyền lợi mới, phù hợp hơn với thực tiễn. Hãy cùng MISA meInvoice đọc bài viết dưới đây để cập nhật, nắm bắt các chế độ này sẽ giúp đảm bảo tối ưu quyền lợi an sinh cho mỗi cá nhân.
1. Chế độ hưu trí (lương hưu) – 5 thay đổi lớn
1.1. Chỉ cần đóng 15 năm là được hưởng lương hưu
Căn cứ theo khoản 1 Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, từ ngày 01/7/2025, người lao động chỉ cần đóng tối thiểu 15 năm đóng BHXH sẽ được xem xét đủ điều kiện hưởng lương hưu khi đạt độ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật hiện hành, áp dụng cho cả đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện. Quy định này thay thế cho quy định cũ tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014, yêu cầu thời gian đóng BHXH tối thiểu là 20 năm.
Việc giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu xuống 15 năm mở rộng cơ hội cho người lao động tham gia muộn hoặc có quá trình tham gia không liên tục được tích lũy đủ thời gian để hưởng lương hưu hằng tháng, thay vì chỉ có lựa chọn nhận bảo hiểm xã hội một lần như trước đây. Lưu ý, quy định này không áp dụng đối với trường hợp người lao động nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động, đối tượng này vẫn thực hiện theo quy định riêng về số năm đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu.
Có thể bạn muốn biết:
- Cách tính lương hưu bảo hiểm xã hội hàng tháng CHI TIẾT
- Hưu trí là gì? Các chế độ hưu trí cho người tham gia BHXH
1.2. Giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội
Theo quy định tại Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, từ ngày 01/7/2025, công dân Việt Nam được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- (1) Đủ 75 tuổi trở lên;
- (2) Không đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, trừ các trường hợp khác do Chính phủ quy định;
- (3) Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Ngoài ra, đối với công dân Việt Nam từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, nếu đáp ứng điều kiện tại các điểm (2) và (3) nói trên cũng được xem xét hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Như vậy, kể từ ngày 01/7/2025, độ tuổi tối thiểu để được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sẽ giảm còn 75 tuổi (so với quy định trước đây là 80 tuổi). Đặc biệt, nhóm công dân thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi cũng được mở rộng đối tượng hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
| Có thể bạn quan tâm?
|
1.3. Áp dụng cách tính lương hưu mới giúp tăng mức hưởng
Căn cứ theo điều 66 Luật bảo hiểm xã hội 2024 quy định về mức lương hưu hàng tháng của đối tượng đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên như sau:
- Đối với lao động nữ: Mức lương hưu bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội; sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tỷ lệ tối đa là 75% .
- Đối với lao động nam: Mức lương hưu bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội ứng với 20 năm đóng bảo hiểm xã hội; sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tỷ lệ tối đa là 75% .
- Trường hợp lao động nam có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm: Mức lương hưu bằng 40% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cho 15 năm đầu; tiếp theo cứ mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.
Ngoài ra, căn cứ theo khoản 2 điều 68 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, từ 01/07/2025 mức trợ cấp một lần khi nghỉ hưu cũng được tăng lên. Cụ thể:
- Trợ cấp một lần đối với người nghỉ hưu đúng tuổi: Người lao động hưởng chế độ hưu trí tại thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu, mức hưởng trợ cấp một lần được xác định bằng 0,5 lần mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cho mỗi năm đóng cao hơn thời gian quy định cho tới tuổi nghỉ hưu.
- Trợ cấp một lần đối với người tiếp tục đóng BHXH sau khi đủ điều kiện hưởng lương hưu: Người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu mà vẫn tiếp tục tham gia đóng BHXH, mức trợ cấp một lần bằng 02 lần mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cho mỗi năm đóng cao hơn số năm quy định.
1.4. Tăng quyền lợi khuyến khích nhận lương hưu
Từ ngày 01/7/2025, người lao động không nhận BHXH một lần mà bảo lưu thời gian đóng để tiếp tục tham gia BHXH sẽ được đảm bảo các quyền lợi cao hơn, cụ thể như sau:
- Được hưởng các chế độ với mức hưởng cao hơn khi tiếp tục tham gia BHXH.
- Được hưởng lương hưu với điều kiện dễ dàng hơn.
- Trong thời gian hưởng lương hưu, Quỹ BHXH tiếp tục đóng bảo hiểm y tế cho người lao động.
- Trường hợp không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, người lao động được hưởng trợ cấp hàng tháng; trong thời gian này, ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế cho người lao động.
Ngoài ra, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng bổ sung quyền lợi cho người lao động tham gia xuất khẩu lao động
- Người lao động Việt Nam đi xuất khẩu lao động cũng được tham gia và tính thời gian đóng BHXH trong tổng thời gian tính hưởng lương hưu, góp phần bảo vệ quyền lợi lâu dài sau về nước nếu đáp ứng đủ các điều kiện hưởng lương hưu quy định tại khoản 1 điều 64 Luật BHXH 2024.
- Quyền lợi hưởng BHXH, lương hưu của nhóm lao động này được đảm bảo như người lao động làm việc tại Việt Nam.
- Khoản 4 Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định việc cộng gộp thời gian tham gia BHXH ở Việt Nam và tại nước ngoài cho người lao động, tạo điều kiện bảo đảm quyền lợi khi tính hưởng lương hưu hoặc các chế độ liên quan, phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
1.5. Bổ sung trợ cấp hưu trí cho người không có lương hưu
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 176/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 liên quan đến trợ cấp hưu trí xã hội. Theo quy định tại Nghị định này, công dân Việt Nam được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi đáp ứng đủ các điều kiện sau: Người lao động từ đủ 75 tuổi trở lên không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng hoặc đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng thấp hơn mức trợ cấp hưu trí xã hội quy định và có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Đối với trường hợp thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, chỉ cần đủ tuổi từ 70 đến dưới 75 tuổi và đáp ứng điều kiện theo quy định thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội
Theo đó, mức hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng là 500.000 đồng/tháng. Trường hợp người thụ hưởng đồng thời thuộc đối tượng nhận trợ cấp xã hội hằng tháng thì chỉ được hưởng chế độ có mức trợ cấp cao hơn.
2. Chế độ BHXH một lần – Bị hạn chế rất mạnh
Chế độ BHXH một lần bị hạn chế mạnh do mức hưởng thấp hơn nhiều so với tổng số tiền đã đóng và chính sách được điều chỉnh để hạn chế tình trạng này. Theo quy định tại khoản 1 điều 70 Luật BHXH 2024, người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH nếu có đề nghị thì được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
- Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng.
- Người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH <20 năm.
- Các trường hợp theo quy định khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc mà cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.
Theo đó, đối với người lao động bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025 trở đi, việc giải quyết hưởng BHXH một lần chỉ được áp dụng đối với những trường hợp cụ thể đã được pháp luật quy định.
3. Chế độ ốm đau – Được nghỉ nửa ngày & đóng BHXH đầy đủ
- Thời gian và mức hưởng chế độ ốm đau dài ngày
-
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, người lao động được hưởng chế độ ốm đau dài ngày với thời gian từ 30 đến 70 ngày tùy thuộc vào điều kiện làm việc.
- Mức hưởng chế độ ốm đau dài ngày là 75% mức tiền lương đóng BHXH.
- Sau thời gian này, nếu tiếp tục điều trị người lao động sẽ được hưởng tiếp chế độ ốm đau với mức thấp hơn, lần lượt là 65%, 55% và 50% tùy thời gian thực tế điều trị tiếp theo.
- Quy định đóng BHXH khi nghỉ ốm trong tháng đầu làm việc
Trường hợp trong tháng đầu tiên bắt đầu làm việc hoặc trở lại làm việc mà người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày trở lên thì vẫn phải đóng BHXH của tháng đó.
- Bãi bỏ quy định cho phép nghỉ ốm dài ngày đến 180 ngày
Luật mới đã bãi bỏ quy định cho phép người mắc bệnh dài ngày được nghỉ tối đa 180 ngày.
Thay vào đó, tại quy định Điều 43 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 nêu rõ: Thời gian nghỉ chế độ ốm đau đều được xác định dựa trên thời gian đóng bảo hiểm và điều kiện làm việc, không phân biệt loại bệnh mà người lao động mắc phải.
- Bổ sung quy định về trợ cấp ốm đau nửa ngày
Điều 45 Luật bảo hiểm xã hội 2024 bổ sung quy định về mức hưởng trợ cấp ốm đau nửa ngày được tính bằng một nửa mức hưởng trợ cấp ốm đau một ngày. Trường hợp nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau không trọn ngày được xác định như sau:
-
- Nếu nghỉ dưới nửa ngày, được tính là nửa ngày;
- Nếu nghỉ từ nửa ngày đến dưới một ngày, được tính là một ngày.
Có thể bạn muốn biết: Mức hưởng và cách tính tiền nghỉ ốm hưởng BHXH chi tiết
4. Chế độ thai sản – Mở rộng quyền lợi
- Nghỉ việc hưởng chế độ đi khám thai
Lao động nữ mang thai được nghỉ việc để đi khám thai, tối đa 05 lần, mỗi lần không quá 02 ngày (theo quy định tại khoản 1 điều 51 Luật bảo hiểm xã hội 2024).
- Điều kiện hưởng chế độ thai sản khi nghỉ để giữ thai
Lao động nữ đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con, thuộc trường hợp nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của người hành nghề khám chữa bệnh, cơ sở khám chữa bệnh thì được hưởng chế độ thai sản theo quy định (theo quy định tại khoản 3 điều 50 Luật bảo hiểm xã hội 2024).
- Chế độ thai sản đối với lao động nữ chấm dứt hợp đồng hoặc mang thai hộ
Lao động nữ mang thai hoặc mang thai hộ, đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH mà chấm dứt hợp đồng lao động, nếu thai từ đủ 22 tuần tuổi trở lên thì vẫn được hưởng chế độ thai sản như trường hợp sinh con.
Trường hợp đã có thời gian đóng BHXH tự nguyện hoặc vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc, vừa có thời gian đóng BHXH tự nguyện mà bị chấm dứt hợp đồng trong 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi, nếu đã đóng BHXH từ đủ 22 tuần thai trở lên (trừ các trường hợp sinh con trái pháp luật), thì được hưởng trợ cấp thai sản một lần theo mức quy định.
- Các điều chỉnh mở rộng quyền lợi thai sản
-
- Chồng đóng BHXH tự nguyện, vợ là nội trợ cũng được hưởng trợ cấp thai sản.
- Lao động nam được xin nghỉ ở nhà chăm vợ, con tối đa 60 ngày kể từ khi vợ sinh.
- Mọi trường hợp phá thai đều được hưởng chế độ thai sản.
- Con sinh ra mất sớm, mẹ vẫn được nghỉ thai sản đủ 06 tháng.
| Có thể bạn quan tâm?
|
5. Chế độ tử tuất – Thân nhân tự chọn hưởng hàng tháng hoặc một lần
Thân nhân của người lao động đã mất có thể chọn hưởng trợ cấp tuất hàng tháng hoặc một lần nếu đủ điều kiện. Quyết định này chỉ có giá trị một lần và không thể thay đổi sau này, vì vậy cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi lựa chọn hình thức hưởng phù hợp theo quy định tại điều 19 Thông tư 12/2025/TT-BNV hướng dẫn Luật bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Điều 19. Xác định trường hợp hưởng trợ cấp tuất một lần hoặc trợ cấp tuất hằng tháng
Trường hợp thân nhân của người lao động đã được giải quyết hưởng trợ cấp tuất một lần hoặc trợ cấp tuất hằng tháng theo đúng quy định của pháp luật thì không trả lại trợ cấp tuất một lần hoặc trợ cấp tuất hằng tháng để giải quyết hưởng lại trợ cấp tuất hằng tháng hoặc trợ cấp tuất một lần.”
Theo Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định về mức trợ cấp tuất hàng tháng được xác định như sau:
- Mức trợ cấp tuất hằng tháng được xác định bằng 50% của Mức tham chiếu.
- Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng: mức trợ cấp tuất hằng tháng bằng 70% của Mức tham chiếu.
Như vậy, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã điều chỉnh căn cứ tính trợ cấp từ “lương cơ sở” sang “mức tham chiếu”. Theo đó, kể từ ngày 01/7/2025, việc xác định mức trợ cấp tuất hằng tháng sẽ dựa trên mức tham chiếu thay vì mức lương cơ sở như quy định hiện hành.
6. Lần đầu BHXH tự nguyện có chế độ tai nạn lao động
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025), trường hợp người lao động bị tai nạn trên tuyến đường hợp lý từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc ngược lại sẽ không được hưởng chế độ tai nạn lao động mà được hưởng chế độ ốm đau. Người lao động thuộc trường hợp nêu trên, nếu phải nghỉ việc để điều trị s được hưởng trợ cấp ốm đau với mức bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
Ngoài ra, tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng quy định về quyền lợi đối với người tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện. Cụ thể, theo quy định tại khoản 3 điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định:
3. Bảo hiểm xã hội tự nguyện có các chế độ sau đây:
a) Trợ cấp thai sản;
b) Hưu trí;
c) Tử tuất;
d) Bảo hiểm tai nạn lao động theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động.
Như vậy, theo quy định mới của Luật BHXH thì từ 01/07/2025, BHXH tự nguyện có chế độ bảo hiểm tai nạn lao động. Theo đó, trường hợp người lao động tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện khi bị tai nạn lao động và có mức suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên, sẽ được hưởng chế độ trợ cấp bảo hiểm tai nạn lao động.
Bài viết trên đây đã tổng hợp những điểm mới về chế độ hưởng bảo hiểm xã hội từ tháng 07/2025 theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Hi vọng với những thông tin kể trên sẽ giúp người lao động nắm rõ và bảo vệ quyền lợi của mình.
- Xuất chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử
- Đăng ký MST cá nhân
- Đăng ký người phụ thuộc
- Quyết toán thuế TNCN hàng năm;
- Kê khai thuế TNCN hàng tháng/quý/lần phát sinh;
