Bảo hiểm xã hội tự nguyện là giải pháp an sinh dành cho người lao động tự do, không có hợp đồng lao động. Vậy điều kiện, quyền lợi và cách tham gia như thế nào? Xem ngay bài viết sau để biết chi tiết.
1. Tổng quan về bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.1. Bảo hiểm xã hội tự nguyện là gì?
Căn cứ Khoản 4, Điều 3 của Luật Bảo hiểm xã hội số 2024 có định nghĩa bảo hiểm xã hội tự nguyện như sau:
Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà công dân Việt Nam tự nguyện tham gia và được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình.
1.2. So sánh BHXH tự nguyện và và BHXH bắt buộc
Dưới đây là bảng so sánh giữa BHXH tự nguyện và BHXH bắt buộc:
| Tiêu chí | BHXH bắt buộc | BHXH tự nguyện |
|---|---|---|
| Đối tượng | Người lao động có hợp đồng từ 1 tháng, quản lý doanh nghiệp. | Công dân ≥15 tuổi, không thuộc BHXH bắt buộc. |
| Mức đóng | 32% lương (NLĐ: 9%, NSDLĐ: 23%). | 22% thu nhập tự chọn (tối thiểu ~700.000 VNĐ). |
| Căn cứ đóng | Lương tháng theo hợp đồng (≥ lương tối thiểu vùng). | Thu nhập tự chọn, linh hoạt. |
| Phương thức đóng | Hàng tháng, bắt buộc. | Linh hoạt: tháng, 3/6/12 tháng, hoặc một lần. |
| Quyền lợi | 5 chế độ: ốm đau, thai sản, tai nạn, hưu trí, tử tuất; + BHYT, BHTN. | 4 chế độ: hưu trí, tử tuất; thai sản, tai nạn. BHYT mua riêng. |
| Lương hưu | 45% sau 20 năm (nam), +2%/năm, tối đa 75%. | Tương tự, nhưng phụ thuộc thu nhập chọn. |
| Rút một lần |
Hạn chế, chỉ trường hợp đặc biệt (đủ tuổi hưu, chưa đủ 15 năm). | Có thể rút, khuyến khích duy trì. |
| → Bài viết cùng chủ đề:
|
2. BHXH tự nguyện gồm những chế độ nào?
Căn cứ tại Khoản 3 Điều 4, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có quy định quyền lợi khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện gồm:
- Chế độ hưu trí:
- Hưởng tiền lương hưu hằng tháng khi về già.
- Nhận tiền trợ cấp một lần: Nếu không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
- Hưởng bảo hiểm y tế do ngân sách nhà nước đóng,
- Chế độ tử tuất:
- Tiền trợ cấp mai táng.
- Tiền trợ cấp tuất một lần.
- Trợ cấp thai sản:
- 2.000.000 đồng cho mỗi con được sinh ra và mỗi thai từ 22 tuần tuổi trở lên chết trong tử cung, thai chết trong khi chuyển dạ.
- Chính sách hỗ trợ khác theo quy định của Chính phủ: Đối với lao động nữ là dân tộc thiểu số hoặc có chồng là dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo.
- Bảo hiểm tai nạn lao động theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động.
3. Quy định tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
3.1. Đối tượng tham gia BHXH tự nguyện
Căn cứ theo Khoản 4, Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có quy định về các đối tượng tham gia BHXH tự nguyện gồm:
- Công dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không nhận lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng.
- Người tạm hoãn hợp đồng lao động/hợp đồng làm việc, trừ trường hợp có thỏa thuận đóng BHXH bắt buộc.
Xem thêm: Cá nhân tự đóng bảo hiểm xã hội ở đâu? 3 cách đơn giản nhất
3.2. Các mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện
Theo quy định tại Khoản 1, Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức đóng BHXH tự nguyện hàng tháng được xác định bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn.Công thức tính mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện như sau:
Mức đóng = 22% x Mức thu nhập tháng chọn đóng BHXH.
Người tham gia BHXH tự nguyện có thể lựa chọn mức thu nhập tháng để làm căn cứ đóng, nhưng phải nằm trong một khung giới hạn:
- Mức thu nhập đóng BHXH tự nguyện thấp nhất: Bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn là 1.500.000 đồng/tháng.
- Mức thu nhập đóng BHXH tự nguyện cao nhất: Tối đa 20 lần mức lương cơ sở (2.340.000đ) là 46.800.000 đồng/tháng.
| Phạm vi | Tỷ lệ đóng | Mức thu nhập làm căn cứ đóng
(đồng/người/tháng) |
Mức đóng
(đồng/tháng) |
| Thấp nhất | 22% | 1.500.000 | 330.000 |
| Cao nhất | 22% | 20 x 2.340.000 | 10.296.000 đồng/tháng |
Căn cứ theo khoản 1 điều 5 Nghị định 159/2025/NĐ-CP thì nhà nước hỗ trợ một phần tiền đóng hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn trong thời gian tối đa 10 năm. Cụ thể:
- 50%: Hộ nghèo, người ở xã đảo/đặc khu (165.000đ).
- 40%: Hộ cận nghèo (132.000đ).
- 30%: Người dân tộc thiểu số (99.000đ).
- 20%: Các đối tượng khác (66.000đ).
- Nếu thuộc nhiều mức → áp dụng mức cao nhất.
Nhà nước khuyến khích tổ chức/cá nhân hỗ trợ thêm. Tỉnh/thành có thể hỗ trợ ngoài mức này (do HĐND quyết định). Chính phủ điều chỉnh mức hỗ trợ theo từng thời kỳ.
Cụ thể dưới đây là các mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện sau khi được nhà nước hỗ trợ từ 01/07/2025 theo luật bảo hiểm xã hội 2024 và Nghị định 159/2025/NĐ-CP.
|
Đối tượng |
Mức hỗ trợ (đồng/tháng) |
Mức đóng tối thiểu (đồng/tháng) |
Mức đóng tối đa (đồng/tháng) |
|
Hộ nghèo |
165.000 |
165.000 |
10.131.000 |
|
Hộ cận nghèo |
132.000 |
198.000 |
10.164.000 |
|
Người dân tộc thiểu số |
99.000 |
231.000 |
10.197.000 |
|
Đối tượng khác |
66.000 |
264.000 |
10.230.000 |
Ngoài ra, biểu minh họa mức đóng mức hưởng BHXH tự nguyện mới nhất được thiết kế riêng cho từng giới với các ví dụ cụ thể về thời gian tham gia và mức đóng khác nhau. Mời bạn tải về file chi tiết để tham khảo:
- Biểu minh họa mức đóng BHXH tự nguyện mới nhất dành cho Nam
- Biểu minh họa mức đóng,mức hưởng BHXH tự nguyện dành cho nữ
3.3. Phương thức đóng BHXH tự nguyện
Theo quy định tại Khoản 2, Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia BHXH tự nguyện có thể lựa chọn một trong các phương thức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện sau đây:
- Đóng định kỳ:
- Đóng hàng tháng.
- Đóng 03 tháng một lần.
- Đóng 06 tháng một lần.
- Đóng 12 tháng một lần.
- Đóng một lần:
- Đóng một lần cho nhiều năm về sau: Người tham gia có thể đóng trước cho tối đa 05 năm một lần.
- Đóng một lần cho những năm còn thiếu: Áp dụng cho trường hợp người tham gia đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng còn thiếu tối đa 10 năm đóng BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
4. Mức hưởng bảo hiểm xã hội tự nguyện
4.1. Về chế độ lương hưu
Dưới đây là chi tiết các mức hưởng của BHXH tự nguyện mà người tham gia cần biết. Cụ thể:
4.1.1. Mức hưởng tiền lương hưu hàng tháng:
Theo Điều 66, Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tiền lương hưu hàng tháng được tính bằng công thức:
Lương hưu = Tỷ lệ hưởng (%) x Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.
Bạn có thể tham khảo bài viết cách tính lương hưu bảo hiểm xã hội tự nguyện của MISA meInvoice để được hướng dẫn chi tiết.
4.1.2. Mức hưởng khi rút bảo hiểm xã hội 1 lần
Mức hưởng BHXH tự nguyện một lần được tính theo số năm đã đóng:
- Mỗi năm đóng BHXH:
- Trước năm 2014: 1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng.
- Từ năm 2014 trở đi: 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng.
- Nếu thời gian đóng chưa đủ 1 năm: Mức hưởng bằng số tiền đã đóng, tối đa bằng 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng.
4.2. Về chế độ tử tuất
Căn cứ theo điều 109, 110 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chế độ tử tuất BHXH tự nguyện như sau:
- Trợ cấp mai táng:
- 10 lần mức lương cơ sở tại tháng người đó mất.
- Trường hợp bị tuyên bố chết, thân nhân được nhận trợ cấp này.
- Trợ cấp tuất một lần:
- Đối với người lao động đang đóng hoặc bảo lưu BHXH:
- Trước 2014: 1,5 lần bình quân thu nhập đóng BHXH/năm.
- Từ 2014: 2 lần bình quân thu nhập đóng BHXH/năm (tháng lẻ trước 2014 tính vào giai đoạn từ 2014).
- Dưới 60 tháng: Bằng tổng số tiền đã đóng.
- Kết hợp BHXH bắt buộc và tự nguyện: Tối thiểu 3 lần bình quân tiền lương/thu nhập đóng BHXH.
- Mức hưởng (người đang hưởng/tạm dừng lương hưu) chết:
- Chết trong 2 tháng đầu: 48 lần lương hưu tháng đang hưởng.
- Chết từ tháng thứ 3: Giảm 0,5 lần lương hưu/tháng, tối thiểu 3 lần lương hưu tháng đang hưởng.
- Đối với người lao động đang đóng hoặc bảo lưu BHXH:
4.3. Về chế độ thai sản
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ ngày 01.07.2025 đã bổ sung chế độ thai sản vào danh mục quyền lợi khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, điều mà trước đây không có. Cụ thể:
- Đối tượng áp dụng (Đóng BHXH tự nguyện đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh)
- Lao động nữ sinh con
- Lao động nam có vợ sinh con
- Mức hưởng: 2 triệu đồng cho mỗi con sinh ra.
- Hỗ trợ bổ sung theo quy định của Chính phủ:
- Dành cho lao động nữ dân tộc thiểu số
- Nữ dân tộc Kinh có chồng là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo
4.4. Về chế độ lương hưu
Căn cứ theo Điều 98, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu và đã đóng BHXH từ 15 năm trở lên. Cụ thể:
- Điều kiện hưởng lương hưu:
- Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.
- Đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên.
- Tỷ lệ hưởng lương hưu:
- Nữ: 15 năm = 45%, mỗi năm tăng thêm 2%, tối đa 75%.
- Nam:
- 15 năm = 40%, mỗi năm tăng 1%.
- 20 năm = 45%, sau đó mỗi năm tăng 2%, tối đa 75%.
5. Đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện
Để tham gia BHXH tự nguyện, người tham gia cần thực hiện theo các bước cơ bản sau:
- Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ gồm:
- Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (theo Mẫu TK1-TS).
- Xuất trình Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng.
- Bước 2: Nộp hồ sơ:
- Nộp trực tiếp: Tại các tổ chức dịch vụ được ủy quyền thu BHXH, BHYT như Bưu điện, Viettel, các ngân hàng có hợp tác, UBND xã/phường/thị trấn… Hoặc nộp trực tiếp tại Cơ quan BHXH quận/huyện/thành phố nơi bạn cư trú hoặc tạm trú.
- Nộp hồ sơ online: Tại Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc ứng dụng VssID.
- Bước 3: Đóng tiền tham gia BHXH
- Tại các Đại lý thu, Cơ quan BHXH: Nộp hồ sơ trực tiếp
- Thanh toán trực tuyến qua các kênh được hỗ trợ như ứng dụng ngân hàng, VssID, Cổng Dịch vụ công…: Nộp hồ sơ online
- Bước 4: Sau khi nộp tiền xong người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được cấp sổ BHXH hoặc xác nhận qua VssID.
6. Cách tra cứu thông tin BHXH tự nguyện
Bạn có thể dễ dàng tra cứu, theo dõi thông tin đóng BHXH tự nguyện qua 3 cách sau:
- Cách 1: Tra cứu qua Cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam
- Cách 2: Tra cứu qua ứng dụng VssID
- Cách 3: Tra cứu trên sổ bảo hiểm xã hội
- Cách 4: Tra cứu thông qua tổng đài BHXH Việt Nam
Cụ thể hướng dẫn chi tiết các bước thực hiện bạn đọc tại bài viết: Cách tra cứu bảo hiểm xã hội Nhanh và Chính Xác
7. Giải đáp một số thắc mắc về BHXH tự nguyện
Có nên đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện?
Nên đóng nếu bạn muốn đảm bảo an sinh khi về già, không phụ thuộc con cái hay xã hội. BHXH tự nguyện phù hợp với các đối tượng sau:
- Người lao động không làm việc theo hợp đồng (lao động tự do, bán hàng, làm nông…).
- Người trên 35 tuổi chưa từng tham gia BHXH hoặc tham gia chưa đủ thời gian.
- Người muốn có thu nhập ổn định khi về già nhưng không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc.
Lưu ý: Nên cân nhắc tài chính vì đây là khoản đầu tư dài hạn, cần đóng đều và liên tục.
Mua bảo hiểm xã hội tự nguyện ở đâu?
Bạn có thể mua bảo hiểm xã hội tự nguyện tại các địa điểm sau:
- Cơ quan Bảo hiểm xã hội cấp huyện nơi cư trú (nơi tạm trú hoặc thường trú)
- Đại lý thu BHXH tự nguyện (Được BHXH Việt Nam ủy quyền thu BHXH tự nguyện):
- UBND xã, phường, thị trấn
- Bưu điện (Vietnam Post)
- Tổ chức đoàn thể (Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên…)
- Đăng ký tham gia BHXH tự nguyện trực tuyến
Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất là bao nhiêu?
Căn cứ vào Nghị định số 07/2021/NĐ-CP của Chính phủ, từ ngày 01/01/2022, mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất là 330.000 đồng/tháng. Cụ thể:
Mức đóng BHXH tự nguyện thấp nhất là: 22% x 1.500.000 đồng = 330.000 đồng/tháng
Đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện có được hưởng bảo hiểm y tế không?
Hiện nay, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện không được hưởng bảo hiểm y tế (BHYT) theo quy định hiện hành. Trường hợp, muốn có BHYT người tham gia BHXH tự nguyện phải mua BHYT riêng, theo hình thức:
- BHYT hộ gia đình
- BHYT theo nhóm đối tượng (người cận nghèo, học sinh, sinh viên,…)
Đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện có được hưởng chế độ thai sản không?
Thời điểm hiện tại người tham gia BHXH tự nguyện thì sẽ KHÔNG được hưởng chế độ thai sản. Tuy nhiên, từ ngày 01 tháng 7 năm 2025, Luật BHXH 2024 có hiệu lực người đóng BHXH tự nguyện sẽ chính thức được hưởng thêm quyền lợi về chế độ thai sản theo quy định mới.
Mức hỗ trợ thai sản sẽ là 2.000.000 đồng cho mỗi lần sinh con.
Đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện bao nhiêu năm thì được hưởng lương hưu?
Theo quy định hiện hành, người lao động chỉ cần tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện từ đủ 20 năm sẽ được hưởng lương hưu.
- Trước 1.7.2025: Đóng đủ 20 năm sẽ được hưởng lương hưu.
- Từ ngày 1.7.2025: Đóng đủ 15 năm sẽ được hưởng lương hưu.
Ngừng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện bao lâu thì được rút?
Căn cứ Khoản 1 Điều 77 Luật BHXH 2014 và Khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 93/2015/QH13 Người tham gia BHXH tự nguyện có thể rút một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Ngừng đóng BHXH từ 1 năm và chưa đủ 20 năm tham gia.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Mắc bệnh hiểm nghèo, đe dọa tính mạng, như:
- Ung thư
- Bại liệt
- Xơ gan cổ chướng
- Phong
- Lao nặng
- HIV giai đoạn AIDS
- Và các bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế.
Hy vọng qua những thông tin chi tiết trong bài viết, người tham gia đã có cái nhìn đầy đủ và rõ ràng hơn về BHXH tự nguyện. Với mức đóng linh hoạt cùng những quyền lợi thiết thực về hưu trí, tử tuất và sắp tới là cả thai sản, đây thực sự là điểm tựa an sinh vững chắc cho những người lao động.
MISA eSign đơn vị cung cấp chữ ký số điện tử uy tín
Một trong những đơn vị cung cấp chữ ký số uy tín hàng đầu hiện nay không thể không nhắc tới MISA – đơn vị cung cấp chữ ký số với 25 năm kinh nghiệm chuyên phát triển phần mềm trong lĩnh vực tài chính kế toán, hóa đơn điện tử, kê khai thuế điện tử (T-VAN),… cho hơn 250,000 Doanh nghiệp và hàng triệu cá nhân kinh doanh.
Nổi bật trong hệ sinh thái các sản phẩm của MISA là chữ ký số MISA eSign được thiết kế dành cho mọi doanh nghiệp, tổ chức và cả các cá nhân có nhu cầu ký điện tử. Không chỉ có hệ sinh thái, khả năng tích hợp đa dạng cùng với độ bảo mật cao, chữ ký số eSign còn giúp người dùng điện tử hóa việc ký. MISA eSign có thể ký trên nhiều loại văn bản, tài liệu, chứng từ trên các dạng file có hỗ trợ ký số như file doc (Word, Excel), pdf, xml,… Ngoài ra, chữ ký số MISA eSign còn chiếm được lòng tin của cá nhân, tổ chức bởi sự tiện lợi, dễ sử dụng và tính an toàn:
- Kết nối trực tiếp với các phần mềm kê khai thuế, hải quan, BHXH, DVC,… một cách nhanh chóng, tiện lợi, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và công sức xử lý tài liệu thủ công.
- Tích hợp trong hệ sinh thái MISA cùng với các phần mềm như: phần mềm kế toán MISA SME.NET, hóa đơn điện tử MISA meInvoice, phần mềm quản trị doanh nghiệp MISA AMIS,… giúp doanh nghiệp thực hiện các thao tác nhanh chóng, dễ dàng hơn do có độ tương thích cao cũng như khả năng kết nối vượt trội, ưu việt.
- Hệ thống công nghệ đảm bảo chất lượng và an ninh thông tin được chứng nhận phù hợp theo tiêu chuẩn ISO 9001, ISO/IEC 27001, CMMI và CSA STAR, đảm bảo an toàn bảo mật thông tin tuyệt đối và hạn chế tối đa rủi ro gặp lỗi trong quá trình ký số.
- Đội ngũ CSKH tận tình, chu đáo, sẵn sàng hỗ trợ ngay lập tức khi người dùng gặp khó khăn trong quá trình sử dụng chữ ký số tại nhà, nhằm đảm bảo mọi công việc của khách hàng không bị gián đoạn, trì hoãn quá lâu.
Khách hàng có nhu cầu tư vấn miễn phí về chữ ký số MISA eSign xin vui lòng liên hệ hotline 090 488 5833 hoặc đăng ký tại đây:
