Home Kiến thức Mua bán hóa đơn là gì? Tội mua bán hoá đơn bị...

Mua bán hóa đơn là gì? Tội mua bán hoá đơn bị phạt như thế nào?

10294
mua bán hóa đơn

Mua bán hóa đơn là hành vi vi phạm pháp luật phổ biến và tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng cho doanh nghiệp. Hiểu rõ về mua bán hóa đơn giúp doanh nghiệp phòng tránh hệ lụy xử phạt, bảo vệ uy tín và hoạt động kinh doanh. Bài viết dưới đây MISA meInvoice sẽ cung cấp thông tin cần thiết về bản chất, dấu hiệu và chế tài liên quan đến mua bán hóa đơn.

mua bán hóa đơn

Mục Lục Ẩn
1. Mua bán hóa đơn là gì?
2. Tội mua bán hoá đơn bị phạt như thế nào?
2.1. Xử phạt vi phạm hành chính
2.2. Truy cứu trách nhiệm hình sự
4. Danh sách công ty mua bán hóa đơn mới nhất
MISA meInvoice tự động phát hiện và tránh rủi ro liên quan đến hóa đơn bất hợp pháp

1. Mua bán hóa đơn là gì?

Mua bán hóa đơn là hành vi tổ chức, cá nhân thực hiện việc trao đổi, chuyển nhượng quyền sử dụng hóa đơn cho bên khác mà không gắn với bất kỳ giao dịch mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thực tế nào. Các bên thực hiện mua bán hóa đơn có thể bao gồm cả việc mua bán hóa đơn giá trị gia tăng, hóa đơn bán hàng hoặc các loại hóa đơn khác do Nhà nước phát hành hoặc in tự do theo quy định pháp luật.

Căn cứ theo khoản 3 điều 2 Thông tư liên tịch 10/2013/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC-BTC, hành vi mua bán hóa đơn được quy định cụ thể như sau:

các hành vi mua bán hóa đơn

Mục đích chủ yếu của hành vi này thường là để hợp thức hóa chi phí, kê khai khấu trừ thuế giá trị gia tăng không đúng quy định, gian lận thuế, rút tiền từ ngân sách hoặc thực hiện các hành vi vi phạm nghĩa vụ thuế khác. Việc mua bán hóa đơn là hành động bị nghiêm cấm theo quy định tại Luật Quản lý thuế, Luật Hình sự và các văn bản pháp luật liên quan.

Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, hành vi mua bán hóa đơn có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật hiện hành.

CTA - Tặng 50 lượt kiểm tra hóa đơn meinvoice

2. Tội mua bán hoá đơn bị phạt như thế nào?

2.1. Xử phạt vi phạm hành chính

Việc xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP được sửa đổi bổ sung tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP. Các mức xử phạt được quy định cụ thể tùy theo hành vi vi phạm, đảm bảo tính răn đe và tuân thủ pháp luật trong quản lý và sử dụng hóa đơn, cụ thể như sau:

Hành vi vi phạm Căn cứ pháp lý Mức phạt tiền
Sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn. Điều 28 Nghị định 125/2020/NĐ-CP 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng (trừ trường hợp hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn làm tăng số tiền thuế phải nộp, tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn bị xử phạt về thuế theo quy định tại Điều 16, Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP).
Sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán giá trị hàng hóa, dịch vụ mua vào làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế được miễn, giảm nhưng khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra phát hiện, người mua chứng minh được lỗi vi phạm thuộc về bên bán hàng và người mua đã hạch toán kế toán đầy đủ theo quy định. Điểm đ, khoản 1 Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số thuế hoàn cao hơn quy định
Sử dụng hóa đơn không hợp pháp; sử dụng không hợp pháp hóa đơn để khai thuế làm giảm số thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế được miễn, giảm xác định là hành vi trốn thuế nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự. Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP Phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn tùy theo tính chất, mức độ vi phạm (mức phạt tăng dần theo tình tiết tăng nặng của vụ vi phạm)

2.2. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Theo Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán giá trị hàng hóa, nguyên liệu đầu vào trong các hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế, dẫn đến làm giảm số thuế phải nộp, tăng số thuế được miễn, giảm, khấu trừ, hoàn đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, sẽ bị xử lý về Tội trốn thuế theo quy định tại Điều 200 Bộ luật hình sự.

Đối với hành vi mua, bán hóa đơn trái phép đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, sẽ bị xử lý theo Tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước theo Điều 203 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Cụ thể:

  • Hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp cấu thành Tội trốn thuế sẽ bị truy tố, xét xử về Tội trốn thuế tại Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017):
Cá nhân Pháp nhân thương mại
  • Bị xử lý theo 3 khung hình phạt chính, phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 4,5 tỷ đồng hoặc phạt tù có thời hạn từ 03 tháng đến 07 năm.
  • Cá nhân còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, hoặc bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
  • Bị xử lý theo 4 khung hình phạt chính: phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 10 tỷ đồng; đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm hoặc đình chỉ vĩnh viễn.
  • Pháp nhân còn có thể bị phạt tiền bổ sung từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm kinh doanh, hoạt động trong lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.
  • Hành vi mua, bán hóa đơn trái phép cấu thành Tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp NSNN sẽ bị truy tố, xét xử theo Điều 203 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017):
Cá nhân Pháp nhân thương mại
  • Bị xử lý theo 2 khung hình phạt chính: phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 500 triệu đồng; phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm.
  • Cá nhân còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
  • Bị xử lý với 2 khung hình phạt chính: phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.
  • Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt bổ sung từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm kinh doanh, hoạt động trong lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

Xem thêm:

3. Cách phát hiện và tránh rủi ro hóa đơn bất hợp pháp

➤ Cách phát hiện hóa đơn bất hợp pháp

Để có thể phát hiện và tránh rủi ro hóa đơn bất hợp pháp, doanh nghiệp cần lưu ý các nội dung sau:

  • Đối chiếu thông tin nhà phát hành hóa đơn: Kiểm tra mã số thuế, tên đơn vị bán hàng trên hóa đơn có phù hợp và khớp với thông tin đăng ký của cơ quan thuế, xác nhận doanh nghiệp phát hành hóa đơn có hoạt động thực tế.
  • Tra cứu tình trạng hóa đơn: Tra cứu hóa đơn trên hệ thống của cơ quan thuế để xác thực hóa đơn đã được phát hành hợp pháp về số hóa đơn, ký hiệu, ngày lập hóa đơn.
  • Kiểm soát hình thức, nội dung hóa đơn: Xem xét kỹ các thông tin: số hóa đơn, mẫu số, ký hiệu, thời gian phát hành, hàng hóa/dịch vụ, số tiền, chữ ký số/chữ ký điện tử đảm bảo hóa đơn không có dấu hiệu tẩy xóa, sửa chữa, bất thường về trình bày.
  • Xác thực chứng từ liên quan: Đối chiếu hóa đơn với hợp đồng, biên bản giao nhận, phiếu nhập kho, chứng từ thanh toán và các giấy tờ liên quan gắn với giao dịch thực tế.
  • Kiểm tra chữ ký số trên hóa đơn điện tử: Xác minh chữ ký số hợp lệ và thuộc đúng đơn vị phát hành.
  • Theo dõi thông báo từ cơ quan thuế: Cập nhật danh sách doanh nghiệp rủi ro, doanh nghiệp bỏ trốn, hóa đơn đã bị dừng sử dụng theo thông báo của cơ quan thuế.

➤ Cách kiểm tra hóa đơn hợp lệ, hợp pháp theo Thông tư 32 và Nghị định 70/2025/NĐ-CP

Một số phương thức kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn mà doanh nghiệp nên áp dụng gồm:

  • Tra cứu hóa đơn trên Cổng thông tin Tổng cục Thuế: Truy cập tại https://tracuuhoadon.gdt.gov.vn/tc1hd.html để xác minh các thông tin cơ bản của hóa đơn và đối chiếu với dữ liệu lưu trữ.

Hóa đơn không hợp lệ khi thực hiện tra cứu hệ thống không hiển thị thông tin hóa đơn

  • Tra cứu hóa đơn điện tử trên website hệ thống hóa đơn điện tử: Vào https://hoadondientu.gdt.gov.vn/, kiểm tra thông tin hóa đơn và đối chiếu với hóa đơn thực nhận để xác nhận tính hợp pháp.

Hệ thống hóa đơn điện tử trả kết quả tra cứu hóa đơn hợp lệ

  • Tra cứu hóa đơn điện tử hợp lệ trên MISA meInvoice: Doanh nghiệp có thể kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn điện tử phát hành từ bất kỳ nhà cung cấp nào bằng cách sử dụng file định dạng *.xml trên trang tra cứu hóa đơn điện tử của MISA meInvoice. Hệ thống hỗ trợ xác minh hóa đơn điện tử hợp lệ một cách nhanh chóng, thuận tiện và đảm bảo tính khách quan cho mọi doanh nghiệp.

tra cứu hóa đơn điện tử trên MISA meInvoice

cách kiểm tra hóa đơn điện tử tại website Meinvoice

Đăng ký dùng thử, trải nghiệm tính năng tra cứu hóa đơn hợp lệ, hợp pháp trên phần mềm hóa đơn điện tử MISA meInvoice:

Dùng thử miễn phí

Đọc chi tiết: 03 cách tra cứu hóa đơn điện tử CHUẨN Thông tư 32 và NĐ70

4. Danh sách công ty mua bán hóa đơn mới nhất

Danh sách các doanh nghiệp rủi ro cao về thuế, hóa đơn đã lên tới 5515. Dưới đây là tổng hợp file tra cứu (NCC rủi ro, DN bỏ trốn) được cập nhật đầy đủ:

Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an tỉnh Tuyên Quang vừa có Công văn 2731/VPCQCSĐT ngày 30/09/2025 gửi Thuế Thành phố Hồ Chí Minh về việc thông báo các doanh nghiệp không có hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo đó, tổng số 237 doanh nghiệp “ma” có 225 doanh nghiệp đăng ký trụ sở chính tại Thành phố Hồ Chí Minh và do các đơn vị thuế cơ sở trực thuộc Thuế Thành phố Hồ Chí Minh quản lý (có Danh sách kèm theo).

công văn 2731

➤ Xem chi tiết công văn và danh sách 225 doanh nghiệp không có hoạt động kinh doanh Tại đây.

MISA meInvoice tự động phát hiện và tránh rủi ro liên quan đến hóa đơn bất hợp pháp

Phần mềm Xử lý hóa đơn MISA meInvoice ứng dụng công nghệ AI tiên tiến – Tải hoá đơn tự động từ nhà cung cấp, kết nối dữ liệu lên phần mềm kế toán và nhanh chóng kiểm tra sai sót, kịp thời cảnh báo khi phát hiện có các rủi ro về hóa đơn như:

  • Hóa đơn sai thông tin (Thông tin người mua, người bán)
  • Ngày ký và ngày lập lệch nhau
  • Người bán có rủi ro cao về thuế
  • Tình trạng hoạt động của doanh nghiệp (Đang hoạt động hay đã ngừng hoạt động)
  • Tính hợp lệ, hợp pháp của chữ ký số

Với giải pháp này, doanh nghiệp tránh được những rủi ro về hóa đơn không có giá trị pháp lý, không xác minh được tính minh bạch và tránh được nguy cơ bị xử phạt của cơ quan Thuế.

Doanh nghiệp mong muốn được hỗ trợ mọi thông tin về hóa đơn điện tử hoặc có nhu cầu dùng thử MIỄN PHÍ đầy đủ tính năng phần mềm hóa đơn điện tử MISA meInvoice trong 7 ngày, vui lòng ĐĂNG KÝ tại đây:

Bài viết liên quanBài viết cùng tác giả