Hưu trí là gì? Đây là câu hỏi nhận được nhiều sự quan tâm của người lao động khi chuẩn bị đến tuổi nghỉ hưu. Hãy cùng MISA meInvoice tìm hiểu chi tiết về điều kiện, mức hưởng và quy trình làm thủ tục hưu trí ở bài viết dưới đây!
1. Hưu trí là gì?
Hưu trí là chế độ bảo đảm tài chính cho người lao động khi hết tuổi lao động, giúp họ có thu nhập ổn định (lương hưu) để trang trải cuộc sống và chi phí y tế thông qua việc đảm bảo điều kiện về tuổi đời và thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc các sản phẩm bảo hiểm hưu trí tự nguyện trước đó nhằm mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội.
Căn cứ theo quy định tại điều 64 Luật bảo hiểm xã hội 2024 quy định về các đối tượng được hưởng chế độ hưu trí như sau:
▶ Các đối tượng quy định tại các điểm a, b, c, g, h, i, k, l, m và n khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp:
- Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động, cụ thể:
- Lao động nam: Tuổi nghỉ hưu là 60 tuổi 03 tháng vào năm 2021; mỗi năm sau tăng thêm 3 tháng cho đến đủ 62 tuổi vào năm 2028.
- Lao động nữ: Tuổi nghỉ hưu là 55 tuổi 04 tháng vào năm 2021; mỗi năm sau tăng thêm 4 tháng cho đến đủ 60 tuổi vào năm 2035.
- Đủ tuổi nghỉ hưu quy định đối với công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng đặc biệt khó khăn và có đủ 15 năm làm các công việc này.
- Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động và có ít nhất 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò.
- Bị nhiễm HIV/AIDS do rủi ro nghề nghiệp khi thực hiện nhiệm vụ được giao.
▶ Người lao động thuộc các đối tượng nêu tại điểm d, đ, e khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có từ đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Nghỉ hưu sớm tối đa 5 tuổi so với tuổi quy định của Bộ luật Lao động (trừ các trường hợp luật chuyên ngành quy định khác).
- Nghỉ hưu sớm tối đa 10 tuổi và có ít nhất 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng đặc biệt khó khăn (bao gồm cả nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước 01/01/2021).
- Bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn nghề nghiệp khi thực hiện nhiệm vụ.
| Có thể bạn quan tâm?
|
2. Các chế độ hưu trí người lao động được hưởng
➤ Mức lương hưu hàng tháng
Căn cứ theo điều 66 Luật bảo hiểm xã hội 2024, cách xác định mức lương hưu hàng tháng cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thực hiện như sau:
Công thức tính lương hưu hàng tháng:
| Mức lương hưu hàng tháng = Tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng × Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc. |
Trong đó:
- Tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng:
- Đối với lao động nam: Đóng đủ 20 năm bảo hiểm xã hội, tỷ lệ hưởng là 45%. Sau mỗi năm đóng thêm, được cộng 2%, mức tối đa là 75%.
- Đối với lao động nữ: Đóng đủ 15 năm bảo hiểm xã hội, tỷ lệ hưởng là 45%. Sau mỗi năm đóng thêm, được cộng 2%, mức tối đa là 75%.
- Trường hợp lao động nam đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm: Lương hưu hằng tháng bằng 40% mức bình quân tiền lương đóng BHXH ứng với 15 năm, mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.
- Giảm trừ tỷ lệ hưởng khi nghỉ hưu trước tuổi (do suy giảm khả năng lao động):
- Mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định, giảm 2% tổng tỷ lệ hưởng.
- Nếu nghỉ hưu trước tuổi dưới 6 tháng, không giảm trừ; từ 6 tháng đến dưới 12 tháng thì giảm 1%.
- Đối với trường hợp đóng BHXH theo điều ước quốc tế nhưng dưới 15 năm tại Việt Nam:
Mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian này được tính hưởng 2,25% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
➤ Trợ cấp một lần khi nghỉ hưu
Căn cứ điều 68 Luật bảo hiểm xã hội 2024 quy định về trợ cấp một lần khi nghỉ hưu như sau:
- Điều kiện và nguyên tắc hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu
Lao động nam có thời gian đóng BHXH trên 35 năm; lao động nữ có thời gian đóng BHXH trên 30 năm khi nghỉ hưu thì ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp một lần.
- Mức hưởng trợ cấp một lần
- Đối với mỗi năm đóng vượt mức quy định tại khoản 1 nêu trên, người lao động được hưởng 0,5 lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH theo Điều 104 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tính cho mỗi năm vượt đến thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo pháp luật.
- Trường hợp người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu theo Điều 98 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 nhưng tiếp tục đóng BHXH sau thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu đến khi thực tế nghỉ hưu, thì mức trợ cấp là 2 lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH theo Điều 104 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tính cho mỗi năm đóng vượt số năm quy định tại khoản 1 Điều 68 Luật BHXH trong khoảng thời gian nêu trên.
➤ Từ 01/07/2025 người cao tuổi không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Cụ thể, theo quy định tại điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định số 176/2025/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2025 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 về trợ cấp hưu trí xã hội, cụ thể:
- Đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội
- Người lao động từ đủ 75 tuổi trở lên không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, hoặc đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng thấp hơn mức trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định và có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
- Đối với trường hợp thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo, chỉ cần đủ tuổi từ 70 đến dưới 75 tuổi và đáp ứng điều kiện theo quy định thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
- Mức trợ cấp
- Mức hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng là 500.000 đồng/tháng.
- Trường hợp người hưởng đồng thời thuộc đối tượng hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng khác thì chỉ được hưởng một chế độ có mức trợ cấp cao hơn.
3. Thủ tục hưởng chế độ hưu trí mới nhất
Quy trình thực hiện thủ tục hưởng chế độ hưu trí gồm các bước sau:
- Bước 1: Trước 6 tháng tính đến thời điểm nghỉ hưu theo quy định tại Điều 62 Nghị định số 170/2025/NĐ-CP, người có thẩm quyền cho nghỉ hưu phải ra thông báo bằng văn bản về thời điểm nghỉ hưu cho công chức theo mẫu số 2 ban hành kèm theo Nghị định 170/2025/NĐ-CP, đồng thời tiến hành chuẩn bị nhân sự thay thế.
- Bước 2: Trước 3 tháng tính đến thời điểm nghỉ hưu, đơn vị quản lý ban hành quyết định nghỉ hưu theo mẫu số 3 ban hành kèm theo Nghị định số 170/2025/NĐ-CP (theo quy định tại khoản 1 điều 63 Nghị định 170/2025/NĐ-CP)
- Bước 3: Sau khi quyết định nghỉ hưu được ban hành, đơn vị phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện thủ tục báo giảm và chốt sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động.
- Bước 4: Công chức được nghỉ hưu có trách nhiệm bàn giao hồ sơ tài liệu và những công việc đang làm cho người được phân công tiếp nhận trước thời điểm nghỉ hưu ghi trong quyết định nghỉ hưu.
- Bước 5: Kể từ thời điểm nghỉ hưu ghi trong quyết định, công chức chính thức nghỉ hưu và hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định.
Lưu ý:
– Việc lùi thời điểm nghỉ hưu được xem xét trong trường hợp công chức mắc bệnh, ốm đau, hoặc có sự kiện bất khả kháng, nhưng tối đa không quá 6 tháng.
– Đối với công chức tại đơn vị sự nghiệp công lập có trình độ chuyên môn thuộc ngành, nếu có nguyện vọng và đáp ứng điều kiện kéo dài tuổi nghỉ hưu, trước 3 tháng so với thời điểm nghỉ hưu, đơn vị ban hành quyết định thôi giữ chức danh quản lý, chuyển sang viên chức và kéo dài thời gian công tác theo quy định về viên chức.
4. Một số địa phương tăng mức trợ cấp hưu trí vượt quy định
- Mức trợ cấp hưu trí xã hội tỉnh Quảng Ninh tăng lên 700.000 đồng/tháng
Căn cứ theo khoản 1 Điều 3 Nghị quyết 65/2025/NQ-HĐND do Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ninh ban hành quy định về điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội trên địa bàn tỉnh như sau:
Mức trợ cấp hưu trí xã hội, định mức kinh phí chi cho công tác quản lý và chi phí chi trả chính sách trợ cấp hưu trí xã hội
1. Đối tượng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Nghị quyết này được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng mức 700.000 đồng/tháng.
Trường hợp đối tượng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Nghị quyết này đồng thời thuộc đối tượng hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng thì được hưởng chế độ trợ cấp cao hơn.”
Như vậy, các đối tượng quy định theo Nghị quyết 65/2025/NQ-HĐND sẽ được hưởng trợ cấp 700.000 đồng/tháng tiền hưu trí xã hội hằng tháng.
- TP.HCM nâng mức trợ cấp hưu trí xã hội lên 650.000 đồng/tháng từ 1/9/2025
TP.HCM ban hành Nghị quyết số 36/2025/NQ-HĐND, theo đó các đối tượng được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định tại Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 và Điều 2 Nghị định số 176/2025/NĐ-CP sẽ nhận mức trợ cấp 650.000 đồng/tháng.
Việc tăng mức trợ cấp giúp giảm bớt khó khăn cho người già và gia đình thể hiện phương châm “không ai bị bỏ lại phía sau” của thành phố Hồ Chí Minh.
Hi vọng với bài viết trên sẽ giúp người lao động hiểu rõ hưu trí là gì và thủ tục hưởng chế độ hưu trí. Để nhận được các chế độ hưu trí hợp pháp, mỗi người cần tuân thủ đúng quy trình và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định.
Nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu chuyển đổi và sử dụng chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, Nghị định 123, Công ty cổ phần MISA đã phát hành phần mềm MISA AMIS Thuế TNCN đáp ứng đầy đủ các nghiệp vụ chứng từ điện tử mới nhất, cùng với nhiều lợi ích tuyệt vời như:
- Cung cấp bộ hồ sơ đăng ký mẫu, đơn vị sử dụng mẫu này nộp đăng ký với Cơ quan thuế.
- Đáp ứng thiết lập mẫu, lập và ký điện tử mẫu chứng từ khấu trừ theo quy định.
- Xử lý các chứng từ đã lập khi có sai sót.
- Lập và nộp bảng kê sử dụng chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử gửi Cơ quan thuế.
Video giới thiệu phần mềm MISA AMIS Thuế TNCN
Quý doanh nghiệp quan tâm và có nhu cầu tư vấn miễn phí về phần mềm MISA AMIS Thuế TNCN, hãy nhanh tay đăng ký tại đây để được hỗ trợ nhanh nhất:
