Tài sản công là gì? Quy định về tài sản công CHI TIẾT

Tài sản công là tài sản thuộc sở hữu và quản lý của Nhà nước, phục vụ lợi ích cộng đồng và phát triển xã hội. Vậy tài sản công là gì và quy định sử dụng ra sao? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Tài sản công là gì?

Căn cứ, theo Khoản 1 Điều 3 Luật Quản lý sử dụng tài sản công có định nghĩa tài sản công như sau:

Tài sản công là tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, bao gồm:

– Tài sản công phục vụ hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại cơ quan, tổ chức, đơn vị;

– Tài sản kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng;

– Tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân;

– Tài sản công tại doanh nghiệp;

– Tiền thuộc ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, dự trữ ngoại hối nhà nước;

– Đất đai và các loại tài nguyên khác.

2. Mục đích và vai trò của tài sản công

Tài sản công có mục đích phục vụ cộng đồng và đảm bảo phát triển bền vững, giúp cung cấp dịch vụ công, bảo vệ tài nguyên, và hỗ trợ quản lý, bảo vệ an ninh quốc gia. Cụ thể:

• Phục vụ lợi ích công cộng: Tài sản công được sử dụng để đáp ứng nhu cầu chung của cộng đồng, bảo vệ quyền lợi của công dân và đảm bảo an sinh xã hội.
• Quản lý và bảo vệ tài nguyên quốc gia: Tài sản công giúp nhà nước bảo vệ và quản lý tài nguyên thiên nhiên, môi trường và các tài sản quốc gia, nhằm duy trì sự phát triển bền vững.
• Phát triển kinh tế – xã hội: Tài sản công đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng, như đường xá, bệnh viện, trường học, tạo nền tảng cho sự phát triển của nền kinh tế.

3. Quy định về quản lý, sử dụng tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị

3.1. Về nguyên tắc quản lý, sử dụng

Điều 6 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 có quy định về nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công như sau:

• Tài sản công phải được Nhà nước giao quyền quản lý và sử dụng theo quy định của pháp luật.
• Tài sản công phải được quản lý, khai thác, bảo dưỡng đầy đủ, và bảo hiểm khi có rủi ro cao.
• Tài sản công phải được kiểm kê, ghi nhận và bảo vệ theo quy hoạch, kế hoạch, đảm bảo hiệu quả và tiết kiệm.
• Tài sản công phục vụ quản lý, dịch vụ công, quốc phòng, an ninh phải sử dụng tiết kiệm, hiệu quả và đúng mục đích.
• Khai thác tài chính từ tài sản công phải tuân theo cơ chế thị trường, công khai, minh bạch.
• Quản lý, sử dụng tài sản công phải công khai, minh bạch, tiết kiệm và chống lãng phí.
• Việc sử dụng tài sản công phải được giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật.

3.2. Về tiêu chuẩn, định mức sử dụng

TIÊU CHUẨN, ĐỊNH MỨC SỬ DỤNG

Điều 24 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 có quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng như sau:

• Tiêu chuẩn, định mức tài sản công gồm quy định về chủng loại, số lượng, mức giá và đối tượng sử dụng, do cơ quan có thẩm quyền ban hành, bao gồm cả thuế và thuế miễn (nếu có).
• Tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công là căn cứ để lập kế hoạch, dự toán ngân sách, quản lý và xử lý tài sản công tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị.

NGUYÊN TẮC BAN HÀNH TIÊU CHUẨN, ĐỊNH MỨC SỬ DỤNG

Điều 24 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 có quy định về Nguyên tắc ban hành tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công như sau:

1. Đúng thẩm quyền.

2. Tuân thủ trình tự, thủ tục ban hành theo quy định của pháp luật.

3. Phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao; khả năng của ngân sách nhà nước; mức độ tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập.

THẨM QUYỀN BAN HÀNH TIÊU CHUẨN ĐỊNH MỨC

Điều 24 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 có quy định về thẩm quyền ban hành tiêu chuẩn định mức như sau:

• Chính phủ quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công đối với:
  • Trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp.
  • Xe ô tô.
  • Tài sản công của cơ quan Việt Nam ở nước ngoài.
• Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng đối với:
  • Tài sản đặc biệt tại lực lượng vũ trang nhân dân.
  • Nhà ở công vụ.
  • Máy móc, thiết bị và tài sản công phổ biến tại cơ quan, tổ chức, đơn vị.
• Các Bộ, cơ quan ngang Bộ sẽ quy định chi tiết về tiêu chuẩn, định mức tài sản chuyên dùng trong lĩnh vực quản lý của mình.
• Các Bộ, cơ quan trung ương quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền về tiêu chuẩn, định mức tài sản chuyên dùng tại cơ quan, tổ chức, đơn vị.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền áp dụng tiêu chuẩn, định mức tại cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý.
• Đối với tài sản công không quy định tại các khoản trên, cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định tiêu chuẩn, định mức sử dụng.
• Người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư quyết định tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công tại đơn vị mình, trừ một số tài sản đặc thù.

3.3. Các hành vi nghiêm cấm

Căn cứ, Điều 10 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý và sử dụng tài sản công bao gồm:

• Lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt, chiếm giữ hoặc sử dụng trái phép tài sản công.
• Đầu tư, xây dựng, mua sắm, giao, thuê, sử dụng tài sản công không đúng mục đích, chế độ, vượt tiêu chuẩn, định mức.
• Giao tài sản công cho cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân vượt tiêu chuẩn, định mức hoặc cho đối tượng không có nhu cầu sử dụng.
• Sử dụng xe ô tô và tài sản công khác do tổ chức, cá nhân tặng cho không đúng mục đích, chế độ, vượt tiêu chuẩn, định mức.
• Sử dụng hoặc không sử dụng tài sản công gây lãng phí; sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết không phù hợp với mục đích sử dụng, làm ảnh hưởng đến chức năng, nhiệm vụ được giao; sử dụng tài sản công để kinh doanh trái pháp luật.
• Xử lý tài sản công trái quy định của pháp luật.
• Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản công.
• Chiếm đoạt, chiếm giữ, sử dụng trái phép tài sản công.
• Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm, nghĩa vụ trong quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định của pháp luật.
• Các hành vi bị nghiêm cấm khác trong quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định của pháp luật có liên quan.

Tùy mức độ vi phạm, có thể xử lý bằng cách dừng hành vi, thu hồi tài sản, xử lý kỷ luật, phạt tiền (lên đến 100 triệu đồng), truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bồi thường thiệt hại.

4. Có được bán tài sản công không?

Căn cứ theo Điều 43 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 thì tài sản công không thể tự do bán hoặc chuyển nhượng như tài sản cá nhân. Việc bán tài sản công phải tuân thủ các quy định pháp luật và chỉ được phép thực hiện trong những trường hợp cụ thể sau:

• Phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền: Việc bán tài sản công phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch.
• Chỉ bán tài sản không còn phục vụ mục đích công: Tài sản công chỉ được bán khi không còn phục vụ cho các mục đích công cộng, như cơ sở hạ tầng không còn sử dụng, tài sản đã hư hỏng nặng không thể sửa chữa.
• Tuân thủ các quy trình, thủ tục: Quy trình bán tài sản công phải công khai, minh bạch, và tuân thủ các thủ tục đấu giá hoặc các phương thức chuyển nhượng hợp pháp.

Qua bài viết này, MISA meInvoice hy vọng đã cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan, chính xác và cập nhật về tài sản công là gì cũng như các quy định pháp lý quan trọng liên quan.

Với Phần mềm Xử lý hóa đơn MISA meInvoice, các đơn vị và doanh nghiệp có thể dễ dàng quản lý hóa đơn điện tử đầu vào, đảm bảo tính hợp lệ, hợp pháp, tiết kiệm thời gian và nguồn lực cho công tác tài chính – kế toán.