Hơn 25,6 tỷ hóa đơn điện tử vào “mắt” thuế: Phát hiện những gì?

Hơn 25,6 tỷ hóa đơn điện tử vào “mắt” thuế là con số cho thấy quy mô dữ liệu khổng lồ mà cơ quan Thuế đang quản lý sau khi triển khai hóa đơn điện tử trên toàn quốc. Đằng sau con số này là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang phương thức quản lý thuế dựa trên dữ liệu số, đối chiếu và phân tích rủi ro tự động. Hãy cùng MISA meInvoice hiểu rõ xu hướng này giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động chuẩn hóa hóa đơn, minh bạch dữ liệu và hạn chế tối đa rủi ro pháp lý.

>> Nhận ngay 50 lượt kiểm tra hóa đơn đầu vào hợp lệ miễn phí tại đây

1. Các hành vi vi phạm phổ biến mà cơ quan Thuế phát hiện

Sau khi triển khai hóa đơn điện tử trên phạm vi toàn quốc, cơ quan Thuế đã hình thành kho dữ liệu hóa đơn điện tử tập trung với quy mô rất lớn. Tính từ thời điểm triển khai đến ngày 18/5/2026, số lượng hóa đơn điện tử mà cơ quan Thuế đã tiếp nhận và xử lý là hơn 25,6 tỷ hóa đơn.

Nguồn dữ liệu lớn này tạo điều kiện để cơ quan Thuế nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường công tác đối chiếu, phân tích và kiểm soát rủi ro. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi nêu trên, một số đối tượng đã lợi dụng cơ chế tự khai, tự nộp, lợi dụng độ trễ trong công tác kiểm soát dữ liệu cũng như điều kiện thành lập doanh nghiệp dễ dàng để thực hiện các hành vi gian lận hóa đơn.

Thông qua công tác quản lý rủi ro, phân tích dữ liệu và kiểm tra thực tế, cơ quan Thuế đã nhận diện các hành vi vi phạm phổ biến như sau:

• Mua bán hóa đơn khống

Là hành vi doanh nghiệp không phát sinh hoạt động mua bán hàng hóa, dịch vụ trên thực tế nhưng vẫn lập hóa đơn để bán cho các tổ chức, cá nhân khác, nhằm hợp thức hóa chi phí, tăng số thuế giá trị gia tăng (GTGT) được khấu trừ hoặc giảm thu nhập chịu thuế.

• Sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp “ma”

Nhiều doanh nghiệp được thành lập chỉ nhằm mục đích mua bán hóa đơn, không có hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế, không có kho bãi, lao động, tài sản cố định nhưng vẫn phát hành hóa đơn với doanh số lớn. Sau một thời gian ngắn hoạt động, các doanh nghiệp này thường ngừng hoạt động hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh, gây khó khăn cho công tác truy vết, xác minh và xử lý của cơ quan Thuế.

• Lập hóa đơn sai lệch giá trị giao dịch

Là hành vi nâng khống giá trị hàng hóa, dịch vụ nhằm: tăng chi phí và số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ; nâng số thuế đề nghị hoàn; hợp thức hóa doanh thu.

• Tạo lập chuỗi giao dịch giả

Là hành vi các doanh nghiệp liên kết với nhau tạo thành chuỗi mua bán khép kín nhằm: hợp thức hóa dòng hàng; tạo vòng quay hóa đơn; tạo đầu vào hợp pháp cho hồ sơ hoàn thuế; che giấu nguồn gốc hàng hóa.

Đặc biệt, một số doanh nghiệp còn thực hiện gian lận hoàn thuế GTGT thông qua việc sử dụng hóa đơn đầu vào không hợp pháp để hợp thức hóa hồ sơ hoàn thuế GTGT.

Từ thực tế nêu trên có thể thấy, các hành vi mua bán hóa đơn hiện nay không còn diễn ra đơn lẻ mà có xu hướng hình thành các chuỗi doanh nghiệp liên kết, sử dụng nhiều pháp nhân trung gian, nhiều tài khoản ngân hàng, nhiều chữ ký số, thậm chí ứng dụng công nghệ để che giấu dấu vết giao dịch.

2. Cơ quan Thuế áp dụng AI phát hiện sớm các hoạt động bất thường

Nhằm phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật về hóa đơn, cơ quan Thuế cho biết đã xây dựng hệ thống phân tích rủi ro đa tầng, tập trung nhận diện các doanh nghiệp có dấu hiệu nghi vấn ngay từ thời điểm mới thành lập hoặc khi phát sinh những biến động bất thường trong hoạt động kinh doanh.

• Cảnh báo xuất hóa đơn theo hệ số K

Một trong những ứng dụng quan trọng đang được triển khai là cảnh báo xuất hóa đơn theo hệ số K. Đây là giải pháp sử dụng dữ liệu hóa đơn điện tử kết hợp với các chỉ báo rủi ro nhằm phát hiện sớm các trường hợp xuất hóa đơn không phù hợp với năng lực và đặc điểm hoạt động thực tế của doanh nghiệp.

• Phân tích chuỗi đồ thị (Graph analysis)

Để xử lý nghiêm các chuỗi doanh nghiệp liên kết nhằm mục đích mua bán hóa đơn, cơ quan Thuế đã triển khai ứng dụng phân tích chuỗi đồ thị (Graph analysis) – kỹ thuật khai thác mối quan hệ mua bán giữa các doanh nghiệp thông qua hóa đơn điện tử.

Công nghệ này cho phép phát hiện các chuỗi giao dịch khép kín, nhận diện nhóm doanh nghiệp có hành vi tương đồng và dòng hóa đơn quay vòng – những dấu hiệu điển hình của các đường dây mua bán hóa đơn chuyên nghiệp.

Thực tiễn cho thấy, nhiều chuỗi giao dịch rủi ro lớn đã được phát hiện trong các lĩnh vực trọng điểm như: điện thoại, linh kiện điện tử, tinh bột sắn và vật liệu xây dựng. Kết quả phân tích chuỗi không chỉ hỗ trợ việc xét hoàn thuế chính xác mà còn là căn cứ quan trọng phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để xử lý hình sự đối với các trường hợp có dấu hiệu tội phạm.

Bên cạnh các bộ lọc tự động, cơ quan Thuế đã xây dựng hệ thống chỉ báo rủi ro nhằm phát hiện các trường hợp có dấu hiệu bất thường về doanh thu, hóa đơn, năng lực hoạt động và tình trạng pháp lý của doanh nghiệp.

• Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning)

Nhằm giải quyết triệt để vấn nạn nêu trên, ngành Thuế sẽ đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) để tự động hóa việc phát hiện các hành vi bất thường. Công nghệ AI hỗ trợ thiết lập các mô hình cảnh báo sớm, qua đó lựa chọn chính xác đối tượng cần thanh tra, kiểm tra.

Song song với việc ứng dụng công nghệ, hành lang pháp lý cũng sẽ được hoàn thiện theo hướng tăng cường chế tài xử lý vi phạm và kiểm soát chặt chẽ việc thành lập doanh nghiệp mới, nhằm ngăn chặn tình trạng “thành lập doanh nghiệp chỉ để bán hóa đơn”.

• Tăng cường phối hợp liên ngành

Trong thời gian tới, ngành Thuế sẽ tăng cường công tác phối hợp liên ngành với cơ quan hải quan, cơ quan công an và các ngân hàng thương mại để chia sẻ dữ liệu, phục vụ việc xác minh giao dịch và cưỡng chế thuế đạt hiệu quả cao hơn.

3. MISA meInvoice – Giải pháp phát hiện và cảnh báo rủi ro hóa đơn bằng AI

Trong bối cảnh ngành Thuế đang tăng cường triển khai các chủ trương về rà soát, kiểm tra, xử lý và quản lý rủi ro hóa đơn điện tử, đồng thời đẩy mạnh công tác giám sát, phòng chống gian lận thuế, các đơn vị kinh doanh cần chủ động tra cứu, xác minh tính minh bạch của hóa đơn nhằm giảm thiểu tối đa rủi ro và thiệt hại có thể phát sinh đối với đơn vị mình.

Phần mềm Xử lý hóa đơn MISA meInvoice ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến, cho phép tải hóa đơn tự động từ nhà cung cấp, kết nối dữ liệu với phần mềm kế toán, đồng thời nhanh chóng kiểm tra sai sót và kịp thời cảnh báo khi phát hiện các rủi ro về hóa đơn, cụ thể như sau:

• Hóa đơn sai thông tin (thông tin người mua, người bán);
• Ngày ký và ngày lập hóa đơn không trùng khớp;
• Người bán thuộc nhóm có rủi ro cao về thuế;
• Tình trạng hoạt động của doanh nghiệp (đang hoạt động hay đã ngừng hoạt động);
• Tính hợp lệ, hợp pháp của chữ ký số.

>>  ĐĂNG KÝ TƯ VẤN PHẦN MỀM HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ MISA NGAY <<

Thông qua các tính năng nêu trên, phần mềm giúp doanh nghiệp phòng tránh rủi ro liên quan đến hóa đơn không có giá trị pháp lý hoặc không xác minh được tính minh bạch, qua đó hạn chế nguy cơ bị xử phạt và tổn thất về kinh tế.

Bên cạnh đó, phần mềm còn cung cấp nhiều tính năng hữu ích khác, cụ thể:

• Giao diện trực quan, dễ sử dụng

• Tự động hạch toán hóa đơn vào phần mềm kế toán

• Cùng nhiều tiện ích khác, giúp kế toán nâng cao hiệu suất quản lý hóa đơn tới 80%.

Trước thực tế hơn 25,6 tỷ hóa đơn điện tử đã được cơ quan Thuế tiếp nhận và đưa vào hệ thống phân tích, đối chiếu dữ liệu, yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp là phải bảo đảm hóa đơn được lập chính xác, minh bạch và sẵn sàng giải trình khi cần thiết. Để đáp ứng yêu cầu này, phần mềm hóa đơn điện tử MISA meInvoice là giải pháp hỗ trợ hiệu quả, giúp doanh nghiệp lập, quản lý và lưu trữ hóa đơn một cách đồng bộ, an toàn và đúng quy định pháp luật.

Doanh nghiệp quan tâm đến phần mềm MISA meInvoice và có nhu cầu dùng thử miễn phí đầy đủ tính năng hóa đơn điện tử MISA trong 7 ngày, vui lòng đăng ký tại đây: